Trump’tan Suudi Arabistan’a nükleer anlaşma için İsrail şartı
ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan ile imzalanan 30 yıllık nükleer işbirliği anlaşmasını Kongre’ye sundu. Anlaşma, ABD şirketlerinin krallığın nükleer altyapısını geliştirmede merkezi rol almasını ve yabancı rakipleri büyük ölçüde dışarıda bırakmasını öngörüyor. Ancak yönetim yetkilisi, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Riyad’ın İsrail ile ilişkileri normalleştirip İbrahim Anlaşmaları’na katılmasının şartı hâlâ geçerli olduğunu belirtti.
Anlaşma, Suudi topraklarında uranyum zenginleştirme olasılığını da barındırması nedeniyle Washington’da tartışma yarattı. ABD yasalarına göre Kongre’nin bu anlaşmayı engellemesi kolay olmayacak; üçte iki çoğunluk ve olası bir başkanlık vetosunu aşmak üzere karar verilmesi gerekecek. ABD ve Suudi yetkililer, iki yıl sürecek bir çalışma yaparak uranyum zenginleştirme tesisinin ticari açıdan uygulanabilirliğini değerlendirecek. Yerli zenginleştirme gerekirse, tesis ABD şirketleri tarafından kurulacak. Düzenleme, hassas nükleer teknolojinin Suudi tarafıyla paylaşılmasını engelleyecek hükümler içerecek.
Suudi yetkililer, uranyum yataklarını kullanarak sivil nükleer enerji sektörünü geliştirmek istediklerini, bu sayede petrol tüketimini azaltıp petrol ihracatının artacağını savunuyor. Trump yönetimi, Amerikan şirketlerinin sürece hakim olmasının programın barışçıl kalmasını güvence altına alacağını öne sürerken, eleştirmenler Orta Doğu’da hassas nükleer teknolojilerin yayılmasını teşvik edebileceği uyarısında bulunuyor. Anlaşmanın ilerlemesi, Riyad’ın İsrail ile normalleşme sürecine geri adım atmasıyla engellenmiş durumda; bu durum, ABD ile Suudi Arabistan arasındaki işbirliğinin geleceğini belirsiz kılıyor.
